Houten dakraamkozijn onderhouden en lakken
Een houten dakraam heeft een natuurlijke, warme uitstraling en past goed in vrijwel iedere zolderruimte. Hout is bovendien een sterk en duurzaam materiaal, maar het vraagt net als alle andere houten kozijnen, wel onderhoud. Een dakraam krijgt veel te verduren: wisselende temperaturen, vocht, condens en direct zonlicht kunnen de beschermende laklaag na verloop van tijd aantasten.
Door het houten kozijn regelmatig te reinigen en te controleren, voorkom je dat kleine beschadigingen uitgroeien tot grotere problemen. Is de laklaag dof geworden of begint deze plaatselijk te slijten? Dan kun je het kozijn vaak eenvoudig bijwerken. In deze blog lees je hoe je een houten dakraam onderhoudt, wanneer bijlakken nodig is en wanneer vervangen verstandiger wordt.
Waarom een houten kozijn onderhoud vraagt
Houten dakramen worden vaak gemaakt van grenenhout of een vergelijkbare houtsoort. Het materiaal geeft een natuurlijke uitstraling en kan, mits goed beschermd, jarenlang meegaan.
De beschermende laklaag vormt daarbij een belangrijke eerste verdedigingslaag tegen vocht en vuil. Onder invloed van zonlicht, temperatuurwisselingen en vocht kan deze laag echter langzaam slijten. Vooral de delen van het kozijn die veel zon krijgen of regelmatig met condensvocht in aanraking komen, kunnen sneller verouderen.
Regelmatig onderhoud voorkomt dat vocht in het hout kan trekken. Het is daarom beter om kleine beschadigingen of slijtage aan de lak tijdig aan te pakken dan te wachten totdat het hout zichtbaar wordt aangetast.
Een goed onderhoudsritme bestaat uit drie onderdelen:
- het kozijn regelmatig reinigen;
- jaarlijks controleren op beschadigingen en vocht;
- de laklaag bijwerken zodra deze tekenen van slijtage vertoont.
Reinigen als basis
Een schoon houten dakraam is gemakkelijker te controleren en blijft langer mooi. Vuil, stof en aanslag kunnen bovendien vocht vasthouden tegen het kozijn. Maak het kozijn daarom regelmatig schoon met een mild schoonmaakmiddel en een zachte, vochtige doek. Vermijd agressieve reinigingsmiddelen, schurende sponzen en harde borstels. Deze kunnen de laklaag beschadigen.
Let bij het schoonmaken vooral op de hoeken, de onderzijde van het kozijn en de aansluitingen rond het glas. Controleer direct of je verkleuringen, beschadigingen of loslatende lak ziet. Ook het glas zelf hoort bij goed onderhoud. Een schoon raam laat meer daglicht binnen en maakt beschadigingen en condensproblemen beter zichtbaar.
Meer informatie over het veilig en effectief reinigen van je dakraam vind je op onze pagina dakraam schoonmaken.
Controleer op vocht, schimmel en slijtage
Na het schoonmaken is het verstandig om het houten kozijn goed te inspecteren. Je hoeft daarvoor niet te wachten tot er duidelijke schade zichtbaar is. Kleine veranderingen in het oppervlak kunnen al aangeven dat de beschermlaag minder goed werkt.
Let vooral op:
- verkleuring van het hout;
- donkere of vochtige plekken;
- een doffe of matte laklaag;
- kleine scheurtjes in de lak;
- loslatende of bladderende verf;
- opgezette delen van het hout;
- zachte plekken bij het indrukken;
- schimmel of andere aanslag.
Besteed extra aandacht aan de onderzijde en hoeken van het kozijn. Daar kan vocht zich gemakkelijker verzamelen. Ook rondom de aansluiting met het glas en bij naden is een controle verstandig. Vocht in de ruimte kan bovendien bijdragen aan condensvorming. Wanneer regelmatig condens op of rond het dakraam ontstaat, is het belangrijk om ook naar de ventilatie en luchtvochtigheid te kijken. Meer informatie hierover vind je bij condensatie op een dakraam.
Wanneer moet je bijlakken?
Je hoeft zeker niet te wachten totdat de lak aangetast is of totdat je vlekken ziet. Juist wanneer de beschermlaag begint te verouderen, is bijwerken het meest effectief.
Een kozijn is toe aan een opfrisbeurt wanneer je bijvoorbeeld merkt dat:
- de lak zichtbaar dof wordt;
- het oppervlak plaatselijk kaal begint te worden;
- er kleine barstjes in de lak ontstaan;
- de lak aan de randen begint los te laten;
- het hout zijn oorspronkelijke uitstraling verliest;
- er kleine beschadigingen door gebruik of schoonmaken ontstaan.
Hoe eerder je dergelijke plekken behandelt, hoe kleiner de kans dat vocht daadwerkelijk in het hout trekt.
Zo lak je een houten dakraamkozijn bij
Het bijlakken van een houten dakraam hoeft niet ingewikkeld te zijn, maar een goede voorbereiding bepaalt voor een groot deel het eindresultaat.
1. Maak het kozijn schoon
Verwijder stof, vuil en eventuele aanslag. Laat het hout vervolgens volledig drogen voordat je gaat schuren of schilderen.
2. Schuur de bestaande laklaag licht op
Schuur de bestaande laag licht op zodat nieuwe lak goed kan hechten. Loszittende of bladderende delen moeten volledig worden verwijderd. Bij kleine beschadigingen kun je de overgang tussen de oude en nieuwe laklaag voorzichtig gladschuren. Schuur niet onnodig diep in het hout.
3. Maak het oppervlak stofvrij
Verwijder na het schuren al het schuurstof. Een schoon en stofvrij oppervlak voorkomt oneffenheden en zorgt voor een betere hechting.
4. Kies de juiste lak
Gebruik een lak die geschikt is voor houten kozijnen en de omstandigheden waaraan een dakraam wordt blootgesteld. Afhankelijk van het gewenste resultaat kun je kiezen voor een transparante afwerking waarbij de houtstructuur zichtbaar blijft, of een dekkende lak wanneer je het hout een volledig andere uitstraling wilt geven. Controleer bij het product altijd of het geschikt is voor het bestaande type afwerking. Bij twijfel is het verstandig eerst een klein, onopvallend gedeelte te testen.
5. Breng dunne lagen aan
Breng de lak in dunne, gelijkmatige lagen aan en houd rekening met de droogtijd van de fabrikant. Meerdere dunne lagen geven doorgaans een mooier en gelijkmatiger resultaat dan één dikke laag. Werk bij voorkeur op een droge dag met gematigde temperaturen. Vermijd schilderen in direct, fel zonlicht of bij zeer hoge temperaturen. De lak kan dan te snel drogen, waardoor het resultaat minder strak wordt. Let ook op vocht en weersomstandigheden. Een houten kozijn moet tijdens en na het schilderen voldoende tijd krijgen om goed te drogen.
Rubbers en scharnieren niet vergeten
Onderhoud gaat verder dan alleen het schilderwerk. Als je het houten kozijn controleert, is dit ook het juiste moment om het beslag en de afdichtingen na te lopen. Controleer de afdichtingsrubbers op beschadigingen, uitdroging of loszittende delen. Goede rubbers zorgen voor een goede aansluiting en helpen tocht en vocht buiten te houden. Het smeren van de rubbers met een siliconenspray houdt deze zacht en soepel.
Controleer ook de scharnieren. Wanneer deze droog of stroef worden, kan het dakraam zwaarder openen en sluiten. Een kleine hoeveelheid geschikt smeermiddel kan ervoor zorgen dat het beslag soepel blijft functioneren. Gebruik niet meer smeermiddel dan nodig.
Controleer tegelijkertijd of de handgreep en het sluitmechanisme nog goed functioneren en of het raam goed sluit. Meer informatie over het complete onderhoud van een dakraam vind je op onze pagina dakraam onderhoud.
Wanneer is vervangen verstandiger dan onderhouden?
Niet ieder probleem met een houten dakraam kan met een nieuwe laklaag worden opgelost. Wanneer het hout te ernstig is aangetast, bijvoorbeeld door houtrot, kan repareren of het steeds opnieuw bijwerken slechts een tijdelijke oplossing zijn.
Ook wanneer het raam technisch verouderd is, slecht sluit, veel tocht veroorzaakt of de beglazing onvoldoende isoleert, kan vervangen interessanter zijn dan verder investeren in onderhoud. Bij het vervangen kun je bovendien meteen kiezen voor modernere beglazing, betere isolatie en eventueel een andere raamafwerking. Lees deze blog voor meer informatie over dakraam vervangen.
Wil je juist zo weinig mogelijk onderhoud? Dan is een kunststof dakraam een interessant alternatief. Kunststof kozijnen hoeven niet te worden geschilderd en zijn daardoor onderhoudsarmer dan houten kozijnen. Bekijk het assortiment kunststof dakramen. De keuze tussen hout en kunststof is uiteindelijk niet alleen een kwestie van onderhoud. Hout heeft een natuurlijke en warme uitstraling, terwijl kunststof vooral interessant is wanneer weinig onderhoud belangrijk is.
Veelgestelde vragen over onderhoud van een houten dakraam
Hoe vaak moet ik een houten dakraam bijlakken?
Er is geen vaste termijn die voor ieder houten dakraam geldt. De benodigde onderhoudsfrequentie hangt onder andere af van de hoeveelheid direct zonlicht, vocht en condens waaraan het kozijn wordt blootgesteld. Gemiddeld zal je na 3 – 5 jaar het dakraam moeten lakken.
Controleer het hout daarom minimaal één keer per jaar. Zie je dat de laklaag dof wordt, kleine scheurtjes vertoont of plaatselijk slijt? Dan is het verstandig om het kozijn bij te werken voordat het hout onbeschermd raakt.
Kan ik over de bestaande lak heen lakken?
Ja, zolang de bestaande laklaag nog goed vastzit. Schuur het oppervlak eerst licht op en verwijder vervolgens al het stof. Hierdoor krijgt de nieuwe lak een betere hechting. Loszittende, bladderende of beschadigde lak moet je eerst verwijderen. Wanneer het hout al zichtbaar of aangetast is, is een uitgebreidere voorbereiding nodig.
Controleer bovendien of de nieuwe lak geschikt is voor de bestaande ondergrond en afwerking.
Is een kunststof dakraam onderhoudsarmer?
Ja. Een kunststof dakraam hoeft niet regelmatig opnieuw te worden geschilderd en vraagt daardoor over het algemeen minder onderhoud dan een houten dakraam.
Daar staat tegenover dat hout een natuurlijke en warme uitstraling heeft en voor veel mensen juist daarom aantrekkelijk is. Wie bereid is het houten kozijn regelmatig te controleren en indien nodig bij te lakken, kan jarenlang plezier hebben van een houten dakraam.
Wat doe ik als mijn houten dakraam al houtrot heeft?
Houtrot is een teken dat het hout zelf is aangetast. Een nieuwe laklaag over houtrot aanbrengen lost het probleem niet op. Afhankelijk van de omvang kan reparatie mogelijk zijn, maar bij ernstige aantasting is vervangen vaak de verstandigste oplossing.
Laat bij twijfel de staat van het dakraam en kozijn beoordelen voordat je opnieuw gaat schilderen.
Kan condensatie het houten kozijn beschadigen?
Ja. Langdurig vocht op of rond een houten kozijn kan bijdragen aan aantasting van de laklaag en uiteindelijk van het hout. Condens is daarom niet alleen een esthetisch probleem, maar kan bij langdurige blootstelling ook gevolgen hebben voor het materiaal.
Zorg daarom voor voldoende ventilatie en controleer waar mogelijk de oorzaak van terugkerende condensvorming.
