Rolgordijn schoonmaken: zo doe je het zonder schade

Het schoonmaken van raamdecoratie bestaat uit drie onderdelen die elk hun eigen aanpak hebben: het rolgordijndoek of het horgaas, de cassette en de zijgeleiders. Met de juiste methode voorkom je dat het doek beschadigt, het gaas uitrekt of het mechanisme na het schoonmaken juist minder goed werkt.

Wat je nodig hebt voordat je begint

Voor het schoonmaken van een rolgordijn en hor van een dakraam heb je weinig nodig:

• Een plumeau of stofzuiger met zachte borstelmond
• microvezeldoek
• Lauw water
• Een kleine hoeveelheid pH-neutrale zeep

Gebruik geen agressieve schoonmaakmiddelen. Deze kunnen coatings, kunststof onderdelen en het horgaas aantasten.
Gebruik daarom geen: bleek, allesreiniger, azijn, aceton, schuurspons of staalwol. Ook sterke ontvetters zijn meestal onnodig. Bij raamdecoratie is voorzichtig reinigen belangrijker dan krachtig schoonmaken.

Een rolgordijn droog afstoffen

Begin altijd met droog reinigen. Hiermee verwijder je het meeste vuil zonder vocht in het doek te brengen. Rol het rolgordijn volledig uit. Begin vervolgens bovenaan en werk rustig naar beneden. Gebruik een plumeau of een stofzuiger met een zachte borstelmond. Zet de stofzuiger daarbij op de laagste stand. Een sterke zuigkracht kan het doek tegen de zuigmond trekken. Vooral bij dunne stoffen kan hierdoor het doek uitrekken of vervormen. Ga met de borstel licht over het oppervlak en oefen zo weinig mogelijk druk uit. Controleer daarna pas of er nog vlekken aanwezig zijn. Veel oppervlakkig vuil blijkt na deze eerste stap al verdwenen.

Welke reinigingsmethode geschikt is, hangt mede af van het type doek. Verduisterende, lichtdoorlatende en andere dakraamrolgordijnen kunnen verschillende coatings en afwerkingen hebben. Bekijk daarom ook de verschillende typen raamdecoratie voordat je een doek nat gaat reinigen.

Vlekken en vet uit het doek halen

Blijven er na het afstoffen vlekken achter, behandel deze dan plaatselijk. Maak een microvezeldoek licht vochtig met lauw water en dep de vlek voorzichtig. Werk altijd van de buitenkant van de vlek naar het midden. Daarmee voorkom je dat vocht en vuil zich verder door de stof verspreiden en een grotere kring veroorzaken. Bij vetvlekken kun je een kleine hoeveelheid pH-neutrale zeep aan het lauwe water toevoegen. Maak de doek slechts licht vochtig en dep de vlek voorzichtig. Gebruik nooit veel water.

Dat is vooral belangrijk bij rolgordijnen met een coating. Door stevig te wrijven kan de coating beschadigen of plaatselijk verdwijnen. Bij een verduisterend doek zit aan de achterzijde bovendien vaak een aluminiumachtige zonwerende laag. Deze achterzijde kan vlekken of verkleuren wanneer hij te nat wordt behandeld.

Let op: Niet schrobben, niet doorweken en niet langdurig op één plek wrijven. Bij twijfel is een kleine test op een onopvallende plek verstandiger dan de hele stof behandelen.

Het rolgordijn afnemen of laten hangen

Voor een normale schoonmaakbeurt hoeft een rolgordijn meestal niet uit het dakraam. Laat het doek hangen en reinig het voorzichtig in uitgerolde toestand. Een grondigere reiniging kan aanleiding zijn om het rolgordijn eerst te demonteren. Dat is vooral praktisch wanneer er een vlek aan de achterzijde zit of wanneer je ook de achterkant goed wilt controleren. Leg een vochtig rolgordijn nooit opgerold weg. Achtergebleven vocht kan in de rol opgesloten raken en later strepen, verkleuringen of een muffe geur veroorzaken. Wanneer het doek volledig droog is, kun je het weer monteren.

Horgaas reinigen zonder de mazen uit te rekken

Ook een insectenhor verzamelt stof, pollen en/of kleine insecten. Het gaas vraagt echter om een nog voorzichtigere behandeling dan het rolgordijn.

Begin met het zuigen van beide zijden met een zachte borstel. Zet de stofzuiger in de laagste stand en beweeg rustig van boven naar beneden. Druk de zuigmond van de stofzuiger niet te hard tegen het horregaas. Neem het gaas daarna eventueel af met een licht vochtige microvezeldoek. Werk opnieuw van boven naar beneden en gebruik zo weinig mogelijk water. Het soort gaas en de constructie van de hor bepalen mede hoe deze gereinigd en onderhouden moet worden. Bij dakraam-insectenhorren vind je meer informatie over de verschillende uitvoeringen welke Dakraam.nl levert.

Cassette, zijgeleiders en koord

Niet iedere storing van een rolgordijn wordt veroorzaakt door het doek. Vuil in de zijgeleiders is ook een oorzaak van stroef lopen, scheef oprollen of een systeem dat niet goed terugloopt. Controleer daarom de volledige lengte van de geleiders. Los stof kun je verwijderen met een droge microvezeldoek of met een smal zuigmondje op een lage stand.

Gebruik geen olie of ander smeermiddel in de geleiders. Daarmee maak je het probleem vaak groter: het vet houdt stof vast, waardoor zich na verloop van tijd een kleverige laag vormt. Blijft een rolgordijn na het reinigen haperen, dan kan er meer aan de hand zijn. Bij problemen zoals een rolgordijn dat onverwacht omhoogschiet, kunnen vuil en storingen in het mechanisme een rol spelen.

Het ventilatierooster meenemen in de beurt

Wie alleen het rolgordijn en de hor schoonmaakt, vergeet gemakkelijk het ventilatierooster bovenin het dakraam. Juist daar kan zich in de loop van de tijd veel stof en vervuiling verzamelen. Het filter of gaasje in de ventilatieklep kan daarnaast vervuild raken met kleine insecten en ander vuil. Een dichtgeslibd rooster beperkt de luchtstroom en vermindert daarmee de ventilatiemogelijkheid van het dakraam.

Bij het ventilatierooster schoonmaken kun je het filter of gaasje voorzichtig uitnemen wanneer het betreffende raamtype dat toelaat. Klop los vuil buiten uit en verwijder eventueel achtergebleven stof met een zachte borstel. Plaats het filter daarna weer correct terug. Het ventilatierooster is onderdeel van de luchttoevoer van het dakraam. Een goede werking daarvan draagt bij aan voldoende luchtverversing en een beter binnenklimaat. Meer informatie over de functie hiervan vind je bij dakraamventilatie.

Hoe vaak je dit doet

Voor de meeste woningen is twee keer per jaar een goede richtlijn: bijvoorbeeld tijdens de grote schoonmaak in het voorjaar en opnieuw in het najaar. In een badkamer, keuken of woning met huisdieren is vier keer per jaar praktischer. Daar kunnen vocht, vet, haren en stof zich sneller ophopen.

Gebruik bij iedere schoonmaakbeurt dezelfde vier controlepunten:

1. Doek – verwijder stof en controleer op vlekken, verkleuring en beschadigingen.
2. Gaas – controleer op stof, scheurtjes en vervormde mazen.
3. Geleiders – verwijder stof en vuil zodat het doek soepel blijft bewegen.
4. Rooster – controleer het filter of gaasje en maak dit indien nodig schoon.

Door deze onderdelen tegelijk te controleren, voorkom je dat klein onderhoud uitgroeit tot een storing of defect. Combineer dit met het algemene onderhoud van je dakraam volgens het aanbevolen onderhoudsritme.

Wanneer schoonmaken niet meer helpt

Soms is reinigen niet meer de beste oplossing. Drie signalen wijzen erop dat vervangen verstandiger kan zijn:

• Blijvende schimmelvlekken: wanneer schimmel ondanks voorzichtig reinigen zichtbaar blijft, is de stof mogelijk blijvend aangetast.
• Gescheurd horgaas: een scheur kan groter worden en zorgt ervoor dat de hor niet meer insectendicht is.
• Een cassette die blijft haperen: wanneer het mechanisme na grondig reinigen nog steeds vastloopt of niet goed oprolt, kan het mechanisme versleten zijn.

Bij dergelijke problemen is vervangen vaak duurzamer dan steeds opnieuw proberen het bestaande systeem te herstellen. Voor verschillende vervangende raamdecoraties kun je het juiste type en de juiste maat van het dakraam als uitgangspunt nemen.

Veelgestelde vragen over raamdecoratie schoonmaken

Mag een rolgordijn van een dakraam in de wasmachine?

Nee, doe een dakraamrolgordijn niet in de wasmachine. Het doek heeft vaak een beschermende of verduisterende coating die door wassen en centrifugeren kan beschadigen. Daarnaast kunnen het gewichtsprofiel en andere onderdelen in de trommel beschadigen.

Een veiliger alternatief is het doek uitrollen en het oppervlak voorzichtig plaatselijk reinigen met een licht vochtige doek en lauw sop. Gebruik zo weinig mogelijk water en laat het doek volledig uitgerold drogen.

Hoe krijg ik schimmelvlekken uit een verduisterend rolgordijn?

Begin met droog reinigen en behandel de vlek vervolgens voorzichtig met een doek die licht bevochtigd is met lauw sop. Dep de plek en wrijf niet hard over het oppervlak. Laat het doek daarna volledig uitgerold drogen.

Komt dezelfde schimmelvlek na verloop van tijd terug, dan is alleen schoonmaken waarschijnlijk niet voldoende. Terugkerende schimmel wijst vaak op een vochtprobleem in de ruimte. Denk bijvoorbeeld aan onvoldoende ventilatie of condensatie rond het dakraam.Meer informatie over mogelijke oorzaken en oplossingen vind je bij condens op een dakraam.

Kan ik het horgaas los vervangen of moet de hele hor eruit?

Dit hangt af van het type hor. Bij een vast frame kan het in sommige gevallen mogelijk zijn om alleen het gaas te vervangen. Bij een hor systeem met cassette en veermechanisme is het systeem complexer. Het gaas maakt daar onderdeel uit van het oprolmechanisme en vervangen van alleen het gaas is daarom niet altijd praktisch of mogelijk. Controleer daarom eerst welk type hor je hebt voordat je het gaas verwijdert.

Waarom rolt mijn rolgordijn scheef op na het schoonmaken?

Meestal zijn er twee mogelijke oorzaken.

1. Het doek zit scheef
Wanneer het rolgordijn is verwijderd geweest, kan het doek niet exact recht zijn teruggeplaatst. Zorg ervoor dat de bedieningsgreep aan de onderzijde in het midden zit van het gordijnstof (er steekt aan beide einde een klein beetje stof uit). Controleer de bevestigingspunten en plaats het systeem opnieuw volgens de montage-instructies.

2. Er zit nog vocht in het doek of de rol.
Wanneer een rolgordijn te nat is gereinigd of te snel is opgerold, kan vocht in de rol terechtkomen. Rol het doek volledig uit en laat het op kamertemperatuur volledig drogen. Controleer daarna opnieuw of het gelijkmatig oprolt.

Een rolgordijn schoonmaken is daarmee vooral een kwestie van weinig vocht, weinig druk en regelmatig onderhoud. Door het doek, horgaas, de geleiders en het ventilatierooster ieder op de juiste manier te reinigen, blijft de raamdecoratie langer netjes en blijft het mechanisme soepel werken.